Dlaczego piękny szkic podoba mi się bardziej niż piękny obraz? Ponieważ ma w sobie więcej życia, a mniej formy. W miarę wprowadzania form, życie znika” – Denis Diderot, „Kubuś Fatalista”

Małgorzata Kalińska w swojej pracy porusza się pomiędzy dwoma dziedzinami – malarstwem i projektowaniem biżuterii. Jako malarka odwołuje się do filozofii błędu i przypadku, która uwalnia od ograniczeń malarski gest i czyni go ekspresyjnie żywym. Natomiast jako projektantka biżuterii jest zmuszona do przestrzegania ścisłego reżimu narzuconego przez procedury technologiczne, narzędzia, urządzenia oraz właściwości materiału. Nie ma tu miejsca na błąd czy przypadkowe zdarzenia.

Inspirację dla swoich koncepcji biżuterii znajduje nie w pracowni srebra, ale w pracowni malarskiej, gdzie udział przypadku jest bardziej prawdopodobny. Tutaj materia malarska przekształca się w narrację przestrzeni i czasu. Jej intencją jako artystki jest połączenie intuicji ze świadomością i stworzenie specyficznego dialogu pomiędzy tym, co materialne i duchowe. W tego typu procesie niemożliwym jest kontrolowanie wszystkiego od początku do końca. Kiedy artystka angażuje swoje emocje, które uwalniają się za każdym razem, gdy pędzel dotyka płótna, pozwala, aby materia poddana sile grawitacji, w naturalny sposób układała się i tworzyła własne formy.

Obiekty powstałe w tych warunkach stają się materialnymi zapisami chwili, konkretnego aktu twórczego, w którym raz podjęta decyzja i raz uwolniona energia nie mogą być już korygowane. Uwalniając pewien ładunek energii, Małgorzata Kalińska prowokuje pewne sytuacje, ale nie może precyzyjnie przewidzieć wyniku swojej pracy. Dlatego zadała sobie pytanie: „Jak mogę siebie wyrazić w pełni w ścisłym reżimie procesów produkcji biżuterii, ale pozwolić materii na aktywne współtworzenie tak, jak dzieję się to w malarstwie”?

W najnowszej kolekcji Obiektów Swobodnie Kształtowanych manifestacja błędu i przypadku wraz z gestem malarskim jest uchwycona w przestrzeni i czasie. Powstaje biżuteria, która jest bardziej stworzona” niż zaprojektowana, w której materia współtworzy formę. W ramach eksperymentu i zestawienia ze sobą tych dwóch różnych form wyrazu artystka chciała przenieść część swoich prac malarskich oraz obiektów biżuteryjnych do świata stricte niematerialnego i umieścić je w rzeczywistości wirtualnej. Do cyfrowej przestrzeni „jutra”, do której coraz częściej kopiujemy swoje emocje, wartości oraz twórcze artefakty.

We współczesnej przyspieszonej codzienności, Małgorzata Kalińska przygląda się relacji odbiorcy z przedmiotem, temu jak dehumanizacyjny aspekt zdigitalizowanej rzeczywistości i bezduszna unifikacja świata binarnych technologii, potrafi się bezbłędnie, w nieskończonej ilości identycznych egzemplarzy multiplikować, reprodukować, powielać i klonować. Fascynacja nowymi technologiami zachwyca, ale i budzi obawy. Skłania ku refleksjom w kierunku projektowania przedmiotów biżuteryjnych w czasach przesytu, przy jednoczesnym zachowaniu ich bardzo osobistego charakteru, wywołującego emocje, budującego silny związek z właścicielem, który traktuje je jak talizmany przekazywane najczęściej następnym pokoleniom. Czy ta sama biżuteria oraz sztuka przeniesiona do świata wirtualnego budzi te same emocje co w rzeczywistości, a może nabiera zupełnie nowego wyrazu przekraczając znaną nam formę? Co można zaproponować, aby biżuteria pozostawała cenna, jeśli nie ze względu na użyty materiał do jej wytworzenia, to na swoją wyjątkową formę dzieła jednostkowego?

W kontekście obecnej kondycji świata, w którym panuje wszechobecny nadmiar, a życie przedmiotu jest coraz krótsze i banalne czy po przeniesieniu go do świata VR’u zachowa on jeszcze jakąś wartość, a jeśli tak to czym ona będzie podyktowana? Jaki jest wymiar wartości sztuki w tej nowej przestrzeni?

Wystawa “Obiekty Swobodnie Kształtowane” w Galerii YES potrwa od 16 września do 21 października, a wstęp na nią jest bezpłatny.  

galeria-yes-malgorzata kalinska
Małgorzata Kalińska

Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, gdzie otrzymała dyplom z wyróżnieniem w Katedrze Projektowania Biżuterii. Wcześniej ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Szczecinie.

Dowiedz się więcej >