Łódzka Sztuka Projektowania

galeria-yes-klaudia-stopa-dyplomy

Klaudia Stopa,  “Kolekcja warcabów inspirowana wybranymi nurtami w architekturze łódzkiej”.

 

DyploMY 2016 to trzecia odsłona  zbiorowej prezentacji dyplomów z ASP w Łodzi z Katedry Biżuterii w Galerii YES. Odbywały się tu wystawy indywidualne absolwentów i dyplomantów różnych uczelni, ale Akademia Sztuk Pięknych w Łodzi ma znaczenie szczególne. To właśnie ta wyższa uczelnia artystyczna w Polsce, jako jedyna kształci studentów w dziedzinie projektowania biżuterii i form złotniczych. Wynika to naturalnie ze specyfiki miasta Łodzi, ważnego dla polskiego  designu – ośrodka projektowania ubioru, a także modernistycznych idei artystycznych oraz inicjatyw wybitnych ludzi, którzy wdrażali wyjątkowe pomysły w tym mieście. Jednym z nich był patron uczelni Władysław Strzemiński, przedstawiciel awangardy, którego działalność miała ogromne znaczenie dla łódzkiego środowiska artystycznego. Artysta był wykładowcą i współzałożycielem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Wprowadził program nauczania bazujący na doświadczeniach Bauhausu oraz Kazimierza Malewicza. Idea oparta na zachowaniu nadrzędnej wartości autonomii sztuki, ale również podkreślająca ważną rolę sztuki w kształtowaniu każdej ludzkiej aktywność np. w projektowaniu przemysłowym.

Modernistyczne idee artystyczne i dydaktyczne stały się także wzorem do powstania na tej uczelni Katedry Biżuterii. Jej pomysłodawcą i główną organizatorką programu dydaktycznego była – artysta plastyk i pedagog Lena Kowalewicz-Wegner, wykształcona pod kierunkiem Władysława Strzemińskiego na Wydziale Plastyki Przestrzennej. Działalność tej pedagog i jej studentów była tematem wystawy „Helena Kowalewicz-Wegner i łódzka szkoła projektowania biżuterii lata 1959-79”, prezentowanej w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi w 2016 roku. Prace studentów pracowni Heleny Kowalewicz-Wegner będziemy mieli zaszczyt zaprezentować także na wystawie w Galerii YES w marcu 2017.

Tradycja łódzkiej awangardy w ostatnich latach przeżywa odrodzenie między innymi dzięki odtworzeniu w 2013 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi Sali Neoplastycznej, zaprojektowanej przez Władysława Strzemińskiego, filmowi Andrzeja Wajdy „Powidoki”, wydarzeniom w ramach projektu „100 lat  awangardy w Polsce. Działalność Muzeum Sztuki w Łodzi” w tejże instytucji. Przypomnienie postaci Leny Kowalewicz-Wegner jest też tego przykładem. Mamy więc nareszcie świetną okazję do poszerzania wiedzy z tej dziedziny.

Tradycja tradycją, a tymczasem kształcą się nowe pokolenia twórców, których obecne doświadczenia determinują postawy artystyczne. Ekspozycja poświęcona prezentacji dyplomów studenckich stanowi przegląd aktualnych zainteresowań młodych projektantów. Młodzi artyści mają szansę realizować w nich swoje marzenia, pasje, nie zawsze biorąc pod uwagę rynkowy sukces. Ich projekty są zwykle świadectwem postaw opartych na bardzo dużej wolności twórczej.  Niektóre mają charakter  abstrakcyjny i osobisty, niektóre to gotowe produkty  przeznaczone na rynek.

Na wystawie w Galerii YES prezentowane są dyplomy ASP w Łodzi z Katedry Biżuterii z Pracowni Projektowania Biżuterii i Pracowni Form Złotniczych prowadzonych przez prof. Andrzeja Bossa i dr hab. Ewę Effenberg.

galeria-yes-malgorzata-terka-dyplomy

Małgorzata Terka, “Personalizacja w designie. Kolekcja gadżetów kuchennych z wykorzystaniem odcisków ciała”.

Projekt Małgorzaty Terki „Personalizacja w designie. Kolekcja gadżetów kuchennych z wykorzystaniem odcisków ciała”, pod kierunkiem dr hab. Ewy Effenberg z Pracowni Form Złotniczych to przykład zespolenia sztuki z życiem codziennym. Geometryczne formy z pleksi, drewna orzechowego i metalu pomagają rozwiązywać różne problemy w trakcie czynności kuchennych. Gadżety takie jak wyciskarka do torebek herbaty, która zapobiega rozlaniu cieczy,  łyżeczka, która jest jednocześnie spinaczem do zamykania torebek z żywnością, separator, który podtrzymuje pokrywkę garnka, dzięki czemu nie wykipi nam zupa oraz biżuteryjne widelczyki do chwytania przekąsek można wykonać oryginalnej, spersonalizowanej formie poprzez zrobienie na nich odcisku palca lub wykonania ich w wybranych materiałach i kolorach.

Trzy autorki w swoich pracach dyplomowych podejmują problem tożsamości i patriotyzmu. Każda jednak podchodzi do tematu inaczej.

Magdalena Lamch w projekcie „Nowoczesny patriotyzm. Subiektywny wybór postaw patriotycznych w kolekcji biżuterii” pod kierunkiem prof. Andrzeja Bossa przedstawiła definicje patriotyzmu z perspektywy twórcy. Jak sama autorka pisze jej dyplom „…stanowi ilustrację możliwych założeń projektowych, które wybierają twórcy sztuki użytkowej, by za pośrednictwem swoich produktów, wyrazić przywiązanie i szacunek do własnego kraju.” Magdalena Lamch wybrała postawy, niestandardowo odnoszące się do tematu patriotyzmu. Nawiązała do przykładów z historii polskiego designu. Odwołuje się do pionierów myśli patriotycznej w projektowaniu – drukarzy krakowskich, którzy opracowali czcionkę narodową w XVI wieku. Nawiązuje do tej formy w  spinkach do mankietów z mosiądzu przedstawiających litery „Ż” i „RZ”. Przedstawia także ideę patriotyzmu realizowaną poprzez korzystanie z rodzimych zasobów, odwołując się do postawy określonej przez założycieli Warsztatów Krakowskich poszukujących stylu narodowego na pocz. XX wieku. Autorka wykorzystała w swoich pracach surowce z terenów Polski – miedź, węgiel i dąb. Trzecia postawa patriotyczna opiera się na tradycji kulinarnej. Obrazować ma poszanowanie tradycji i dostosowanie jej do współczesnych realiów. Część jej obiektów biżuterii oparta jest na motywach cebuli i śledzia – produktów tanich, powszechnych, kojarzących się z chłopską tradycją kulinarną. W tych pracach znaczenie ma też język potoczny, w którym funkcjonują określenia „Polaki-cebulaki”, „Cebulactwo”, „Kraj kwitnącej cebuli”. Artystka przyjmuje więc dystans do tych negatywnych sformułowań i przewrotnie nadaje tym elementom szlachetny charakter czyniąc je motywem biżuterii. Użyła w nich srebra, pereł i żywicy w formach nieidealnie realistycznych, ale zbliżonych do przekroju warzywa i filetowanej ryby.

galeria-yes-magdalena-lamch-dyplomy

Magdalena Lamch, “Nowoczesny patriotyzm. Subiektywny wybór postaw patriotycznych w kolekcji biżuterii”.

Juliia Myronchuk w swoim dyplomie pod kierunkiem prof. Andrzeja Bossa w Pracowni Form Złotniczych „Kolekcja torebek i zegarków inspirowanych tradycją wybranych regionów Ukrainy” odnosi się do tożsamości w projektach mody. W Galerii YES prezentowane są trzy zestawy akcesoriów, które charakteryzują odpowiednio tradycję ludową Wołynia, Slobody i Bukowiny. Ich cechy stylistyczne odpowiadają też okazjom do noszenia poszczególnych elementów kolekcji. Bukowina słynie z przepychu, więc formy są bogate i króluje czerwień. Sloboda odpowiada stylizacji minimalistycznej z kolorystyką bieli. Wołyń to przykład casualowej stylizacji z kolorami beżu, szarości i natury. Spójność projektu opiera się na zastosowaniu sztucznych futer w odniesieniu do współczesnej ekologicznej i moralnej tendencji w designie.

galeria-yes-yuliia-myronchuk-dyplomy

Juliia Myronchuk, “Kolekcja torebek i zegarków inspirowanych tradycją wybranych regionów Ukrainy”.

Klaudia Stopa w swojej pracy „Kolekcja warcabów inspirowana wybranymi nurtami w architekturze łódzkiej” pod kierownictwem dr hab. Ewy Effenberg, również podejmuje temat  tożsamości. Tu punktem odniesienia jest miasto Łódź. Zaproponowała odbiorcy grę warcaby której, pionki zestawione po przeciwnych stronach szklanych plansz mają kształty szczytów kamienic architektury historyzującej kontra klasyczne, modernistyczne współczesne formy. Drugi wariant zakłada starcie tychże modernistycznych form z kształtami elementów secesyjnych ornamentów.  Nawiązuje do historii miasta, jego rozwoju i potęgi w XIX wieku aż do współczesności. Projekt ma bardzo atrakcyjną estetycznie formę wykonanych w mosiądzu pionków na szklanych planszach. Artystka wymyśliła ciekawą koncepcję gry zachęcającą do poznawania historii miasta poprzez architekturę. Poprzez te symbole stawia pytania o estetykę miasta, nie wartościując żadnego stylu.

galeria-yes-klaudia-scigalska-dyplomy

Klaudia Ścigalska, “Tradycja i nowoczesność. Kolekcja biżuterii inspirowana elementami munduru szkockiej armii”.

Klaudia Ścigalska w swoim dyplomie także przedstawia temat tradycji i nowoczesności na podstawie motywów munduru szkockiego. Autorka pokazała elementy zdobnicze do spinania kiltu. Na zasadzie kontrastu realistycznie przedstawione symbole np. miecz, topór, oset wycięte w drewnie w formach prostokątnych zapinek na magnes zestawia ze szpilami, stalowymi zapinkami i abstrakcyjnymi, geometrycznymi obiektami z tworzywa sztucznego.

galeria-yes-dyplomy-klaudia-scigalska

Klaudia Ścigalska, “Tradycja i nowoczesność. Kolekcja biżuterii inspirowana elementami munduru szkockiej armii”.

galeria-yes-sandra-bejm

Sandra Bejm, “Ekspresja dźwięku. Kolekcja toreb i biżuterii inspirowana cymatyką”.

Dyplom Sandry Bejm „Ekspresja dźwięku. Kolekcja toreb i biżuterii inspirowana cymatyką” pod kierownictwem prof. Andrzeja Bossa w Pracowni Form Złotniczych to zestaw ozdobnych obiektów, które odnoszą się do relacji sztuka a nauka. Cymatyka to dziedzina nauki badająca oddziaływanie fal akustycznych na inne struktury. Wprawiane w rezonans płyny, koloidy i ciała stałe tworzą kształty uzależnione od częstotliwości dźwięku. Artystka inspirując się eksperymentami w dziedzinach nauki i sztuki z przełomu XX i XXI wieku pokazuje, że odbiorca nadaje ostateczny kształt obiektom.

W Galerii YES zaprezentowane zostały w tym roku dyplomy sześciu autorek. Ciekawe jakie projekty powstaną w 2017 roku w Katedrze Biżuterii łódzkiej ASP.  Czekamy z niecierpliwością.

Alicja Wilczak

fot. Łukasz Walaszczyk

2 komentarze

Pozostało znaków 2000

Gienia

Bardzo Ciekawy artykuł

27.01.2017, 18:00

Martin

Byłem, widziałem i polecam tą wystawę w Galerii YES

27.01.2017, 18:02