“JA” ukryte w biżuterii

Tożsamość – temat nieustannie aktualny i uniwersalny, niosący ocean możliwości do interpretacji. Jak co roku, w ramach Festiwalu Srebro, Międzynarodowy Konkurs Form Złotniczych gromadzi dzieła artystów wokół ważnych tematów odnoszących się do zjawisk współczesności. Przegląd różnorodnych wypowiedzi, form realizowanych w wielu materiałach jest odzwierciedleniem tendencji nie tylko w biżuterii artystycznej, ale w odniesieniu do sztuki i kultury współczesnej. Zadaniem tego konkursu jest pokazanie biżuterii jako równoważnej formy wypowiedzi artystycznej wraz z innymi dziedzinami sztuki.

Pierścień “Lustro Lustro!”, Burcu Büyükünal, Turcja

Biżuteria może wydawać się tylko pretekstem do powiedzenia czegoś osobistego lub komentarzem do otaczającej rzeczywistości. Od wieków stanowi jednak znak osobistych preferencji estetycznych, statusu społecznego, przynależności kulturowej, a więc jest bardzo ściśle związana z naszą tożsamością. Zagadnienie odnosi się do wielu kwestii np. z dziedziny biologii, psychologii, socjologii, filozofii i historii. Każdy artysta realizuje ten temat we własnej twórczości, jako formie odzwierciedlenia własnych idei, czerpanych z doświadczeń, zainteresowań, kultury i miejsca, z którego pochodzi. W tym sensie tożsamość potęguje swoje znaczenie. Swoje “ja” można przedstawić na wiele sposobów. Może to być np. autoportret jak w broszce Eleny Gorbunovej, albo sygnatura w formie pierścienia Mieczysława Gryzy.

Pierścień “Autograf”, Mieczysław Gryza, Polska

Brosza “Enter 2”, Andrzej Pacak, Polska/Wielka Brytania

Wystawa dzieli się na wiele wątków i nurtów. Jednym z nich są tematy odwołujące się do kwestii światopoglądowych, albo społecznych, które są najbardziej problematyczne. Andrzej Pacak przedstawił komórkę zapładnianą przez plemnik i sięga do biologicznych początków naszej tożsamości. Temat gender, zaprezentowany w pracy, która otrzymała Grand Prix tegorocznej edycji “Jej nowa bielizna – podróż pomiędzy płciami” Susanne Matsché to wykonana w tradycyjnej, ornamentalnej, jubilerskiej technice filigranu zawieszka w formie koronkowych majtek. Autorka bardzo zgrabnie użyła motywu bielizny by zasugerować podziały na płeć męską i żeńską. Pokazuje kontrasty, ale też pyta o granice postrzegania płci zachowując subtelność przekazu.

Wisior “Jej nowa bielizna – podróż pomiędzy płciami dedykowana P.X”, Susanne Matsché, Austria/Niemcy

Burcu Büyükünal, Turcja/ Sang Deok Han, Korea Południowa

Podobny wątek przedstawił Sang Deok Han, który “puszcza do nas oko” i używa motywu męskich narządów płciowych, którym nadaje formę uproszczoną, sprowadzoną do prostych kształtów niczym niewinne zabawki, pozbawiając je realizmu i nachalnej powagi. Innym wątkiem identyfikacji jest przynależność do danej narodowości. Język, pismo to podstawowe formy komunikacji i znaki kultury. Miriam Arentz przedstawiła srebrny naszyjnik “Babel” z napisem w języku niemieckim, ale pismem arabskim “Jestem Niemcem”. Z napisem identyfikować się więc mogą tylko osoby posługujące się językiem arabskim i przynależące do narodowości niemieckiej tworząc jednocześnie osobną społeczność.

Naszyjnik “Babel”, Miriam Arentz, Niemcy

Christine Matthias odwołała się do swoich korzeni i ludowej kultury Południowej Dolnej Saksonii i przedstawiła brosze “Die Spage” – elementy ludowego stroju. Takayoshi Terajima nawiązał zaś do tradycji japońskiego rzemiosła i pokazał własne wersje TSUBA – elementów japońskich mieczy. Zaprojektował je jako brosze. Carla Movia przedstawiła wątek migracji, identyfikacji i symbolicznej transformacji. Przekształciła blaszane puszki w brosze i każdej nadała osobne imię i paszport. Jej intencją było zachowanie poprzedniej formy egzystencji każdego przedmiotu i pozostawienie ich indywidualności, mimo ingerencji w ich pierwotną formę.

Broszki TSUBA,, Takayoshi Terajima, Japonia

Pierścień “Tutti giu per terra”, Lieta Marziali, Włochy/Wielka Brytania

Artysta z Litwy Romualdas Inčirauskas sięgnął do czasów swojego dzieciństwa w pracy “Moje Fabergé” i pokazał skarby przeszłości, zabawki z przedmiotów codziennego użytku, zapałek, spinaczy do prania i szpuli nici. Podobny wątek powrotu do przeszłości i dzieciństwa podjęła Lieta Marziali i wkomponowała w swoje pierścienie pamiątki rodzinne, srebrne zawieszki – jedną należącą do swojej mamy, a drugą pamiątkę Pierwszej Komunii Świętej.

Broszka “Uwielbiony”, Herman Hermsen, Holandia

Symbol lustra przewija się w kilku pracach. Np. w jednej z prac Hermana Hermsena możemy zobaczyć swój wizerunek ujęty w religijnej adoracji. W pracach Burcu Büyükünal i Mette Saabye lustro jest symbolem naszych czasów, w których kreujemy swój wizerunek za pomocą selfie, a przyglądanie się sobie za pomocą różnych elektronicznych gadżetów przybiera formę obsesji. Odmienną postawę kreuje Daniel Michel, którego broszki w formie kominiarek, wykonanych w druku soczewkowym odwołują się do kamuflażu i nieoczywistej percepcji.

Naszyjnik “Nie oceniaj powierzchownie”, Ria Lins, Belgia

To tylko niektóre wątki tej wystawy. Wiele obiektów, mimo swej abstrakcyjnej formy, zawiera swój symboliczny przekaz w tytule. Jednym z nich jest naszyjnik spleciony jedwabną nicią ze srebrnych przenikających się srebrnych łańcuszków. Autorka Ria Lins zastosowała w nim kontrast kolorystyczny czerni i bieli oksydowanego i czystego srebra oraz przenikające się elementy tworzące szarość nadając mu tytuł “Nie oceniaj powierzchownie”.

Brosze “Głęboko”, Lucie Houdkova, Czechy

Brosza “Para w dżunglii”, Isabell Schaupp, Niemcy

Wystawa skupia wiele interesujących analiz współczesnej definicji tożsamości. Ciekawe pytanie, które wybiega w przyszłość postrzegania naszych personaliów stawia Sławomir Fijałkowski juror konkursu. “Czy osobisty przedmiot, wykonany ze szlachetnych materiałów zostanie nieodwracalnie zastąpiony przez algorytm Big Data, który jest w stanie sprofilować naszą osobowość już po 50 śladach jakie nieświadomie zostawiamy w Internecie?”.

Alicja Wilczak

fot. Alicja Iwańska

0 komentarzy

Pozostało znaków 2000